Sàn thương mại điện tử ‘thầu’ luôn mảng giao hàng của đơn vị vận chuyển

Sàn thương mại điện tử ‘thầu’ luôn mảng giao hàng của đơn vị vận chuyển. **Chiến lược 'cây nhà, lá vườn'**

Trong giai đoạn phát triển ban đầu, các sàn thương mại điện tử (TMĐT) thường tối ưu hóa nguồn lực bằng cách mở rộng hợp tác với các đơn vị vận chuyển bên ngoài. Những đơn vị này, với mạng lưới vận chuyển rộng khắp cả nước và quy trình vận hành chuyên nghiệp, trở thành đối tác chiến lược, giúp các sàn mở rộng đối tượng khách hàng, bao gồm cả người bán và người mua.

Chẳng hạn, Shopee hợp tác với nhiều "ông lớn" vận chuyển như Giao Hàng Tiết Kiệm, Giao Hàng Nhanh, Viettel Post, Vietnam Post, Ninja Van, J&T Express... Trong khi đó, Lazada cũng liên kết với VNPost, DHL, Giao Hàng Nhanh, Ship60, VNCPost, Netco Post... Còn Tiki nhận sự hỗ trợ từ Ninja Van và Giao Hàng Nhanh.

Tuy nhiên, khi các sàn TMĐT phát triển mạnh hơn với lượng khách hàng lớn và nguồn lực tài chính dồi dào, "gió đã đổi chiều". Bên cạnh việc duy trì quan hệ hợp tác với các đơn vị vận chuyển bên ngoài, các sàn cũng dần xây dựng hệ thống logistics riêng của mình để giảm bớt sự phụ thuộc vào đối tác.

Sàn thương mại điện tử ‘thầu’ luôn mảng giao hàng của đơn vị vận chuyển
Hiện tại, Shopee đã có Shopee Xpress, phục vụ việc lấy và giao hàng tại một số khu vực ở Hà Nội và TP.HCM. Lazada thì xây dựng Lazada Express (LEX), với các kho nhận hàng tại TP.HCM, Hà Nội, Đồng Nai và Bình Dương. Tiki cũng thành lập TikiNOW Smart Logistics, một công ty chuyên về vận tải để đảm nhận phần logistics nội bộ.

Chiến lược 'cây nhà, lá vườn' này mang lại ba lợi ích chính cho các sàn TMĐT: 
1. Giảm sự phụ thuộc vào các đơn vị vận chuyển bên ngoài.
2. Tối ưu hóa lợi nhuận bằng cách cắt giảm chi phí chia sẻ cho các đối tác vận chuyển.
3. Đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng của khách hàng, nhất là khi tốc độ tăng trưởng của TMĐT Việt Nam liên tục duy trì ở mức hai con số trong những năm gần đây.

**Lợi thế đang thuộc về ai?**

Mặc dù vẫn duy trì hợp tác với các đơn vị vận chuyển khác, nhưng thời gian gần đây, Shopee - sàn thương mại điện tử lớn nhất Việt Nam - thường bị khách hàng phản ánh về việc ưu tiên sử dụng Shopee Xpress, đơn vị vận chuyển nội bộ của mình.

Cụ thể, từ giữa năm 2021, hầu hết người mua hàng trên Shopee không còn được tự do lựa chọn đơn vị giao hàng mà phải sử dụng mặc định Shopee Xpress. Việc này không gây nhiều tranh cãi nếu Shopee Xpress có chất lượng dịch vụ tốt. Tuy nhiên, "con cưng" của Shopee lại liên tục gặp phải nhiều phàn nàn về chậm trễ trong giao hàng, tự ý hủy đơn mà không có sự đồng thuận của khách hàng, giá cước cao và thái độ thiếu thân thiện của nhân viên giao hàng.

Ngược lại, dù lượng truy cập thấp hơn Shopee, nhưng Lazada lại được đánh giá cao hơn về chất lượng dịch vụ vận chuyển. Lazada xem đây là yếu tố cạnh tranh lâu dài thay vì chỉ tập trung vào các biện pháp ngắn hạn như miễn phí vận chuyển. Theo bà Ngô Thị Trúc Anh, Giám đốc Bộ phận Vận chuyển Lazada Logistics Việt Nam, cạnh tranh trong ngành logistics không chỉ là về thời gian và chi phí mà còn phải cân nhắc đến sự ổn định và chất lượng dịch vụ trong dài hạn. Việc duy trì dịch vụ ổn định là yếu tố quan trọng để tạo niềm tin nơi khách hàng.

Sàn thương mại điện tử ‘thầu’ luôn mảng giao hàng của đơn vị vận chuyển
Ngoài việc đầu tư vào công nghệ và tự động hóa, Lazada đặc biệt chú trọng đào tạo nhân sự, bởi người giao hàng là điểm tiếp xúc trực tiếp duy nhất giữa sàn và khách hàng. Điều này giúp cải thiện trải nghiệm của khách hàng, tạo sự chuyên nghiệp trong dịch vụ.

Về phía Tiki, sau khi nhận được nguồn vốn đầu tư lớn, sàn này đã đầu tư mạnh mẽ vào công nghệ hiện đại như trí tuệ nhân tạo và tự động hóa. Tiki đã giao toàn bộ hoạt động vận chuyển cho TikiNow Smart Logistics, giúp họ kiểm soát tốt hơn quá trình vận hành và tối ưu hóa hiệu quả giao nhận.


Sàn thương mại điện tử ‘thầu’ luôn mảng giao hàng của đơn vị vận chuyển

Hiện nay, các sàn thương mại điện tử đang đối mặt với thách thức lớn khi phải đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của người tiêu dùng, trong đó yêu cầu về thời gian giao hàng nhanh và chi phí hợp lý là mối quan tâm hàng đầu. Theo Sách trắng Việt Nam 2021, có đến 40% người tiêu dùng quan tâm đến chính sách vận chuyển có lợi khi mua sắm trực tuyến. Khảo sát của Q&Me cho thấy 80% khách hàng mong muốn nhận được hàng trong ngày, với thời gian lý tưởng từ 1-3 giờ sau khi đặt hàng.

Do đó, các sàn TMĐT đang chạy đua ứng dụng công nghệ để tối ưu hóa quy trình vận hành, nhằm đáp ứng tốt hơn nhu cầu của khách hàng, đặc biệt là sau những đợt giãn cách kéo dài trong đại dịch Covid-19.